Saki

BUSŁOWA/BOCIANIA ŁAPA

sakilogo2 kwietnia 2017 o godz. 13 zapraszamy na warsztaty pieczenia BUSŁOWEJ ŁAPY do świetlicy wiejskiej w Zaleszanach

Naszą wieś Saki zamieszkuje w połowie ludność wyznania katolickiego i prawosławnego.

25 marca, wg obrządku katolickiego, przypada zawsze doroczne święto Zwiastowania natomiast wg obrządku prawosławnego – 7 kwietnia (Błahowieszczenie). Jest to pamiątka zwiastowania dobrej nowiny Maryi przez Archanioła Gabriela o tym, że została wybrana na matkę.

W Sakach od dawien w dniu Zwiastowania starsze i młodsze gospodynie piekły tzw. busłowe łapy – bułeczki z postnego ciasta drożdżowego w kształcie trójpalczastej bocianiej łapy, na które czekały szczególnie dzieci.

Bocian (w gwarze busioł) to tradycyjnie jeden ze zwiastunów wiosny i nowego życia. Symbol przychodzenia na świat dzieci. Jak się powiada, w dniu Zwiastowania również bocianowa powinna znieść pierwsze jajo w swoim gnieździe.

Obrzęd busłowej łapy odtwarzamy we wsi Saki, z nadzieją, że będzie to produkt lokalny naszej wsi. Każdego roku, my mieszkańcy, turyści i inne zainteresowane osoby, będziemy się spotykać w Sakach na zbiorowym wypieku bocianiej łapy.

HISTORIA WSI

Historia wsi sięga XV wieku. Została osadzona przez bojarów zamku bielskiego. Wieś była  położona niedaleko ważnego traktu Brańsk – Brześć Litewski, znanego do dziś jako orlański gościniec. Po latach Saki zostały podzielone na dwie części. Jedna należała do drobnej szlachty  potomków dawnych bojarów, drugą wraz z dworem przejęli chłopi. Właścicielami na przestrzeni lat byli Sakowscy. W 1595 r. ufundowali kaplicę pod wezwaniem św. Dymitra. Kolejni właściciele wsi to:  Józef Lewicki syn Adama chorążego pińskiego, Florian Cieszkowski – starosta kleszczelowski i adiutant hetmana Branickiego, Tomasz Kryński. W 1806 r. w Sakach mieszkało 19 gospodarzy z rodzinami: Sakowskich – 9 , Skarżyńskich – 2, Żochowskich -2, Wierzba – 1, Skrzypkowski, Topolewski, Kownacki, Makowski, Topczewski. W 1864 r. Karolina Kryńska podpisała akt uwłaszczeniowy 13 gospodarzy (chłopów pańszczyźnianych). Byli to: Jan Iwaniuk, Fiodor Stasiuk, Paweł Dmitruk, Onufry Wróblewski, Grzegorz Sawicz, Tomasz Wróblewski, Bazyli Filipiuk, Leon Panasiuk, Józef Filipiuk, Dawid Stasiuk, Jan Jakubiuk, Jan Zubik i Hierasim Filipiuk. Spadkobiercy K.Kryńskiej, jej synowie Jan i Józef popadli w tarapaty finansowe i w 1913 r. majątek Saki zostaje zlicytowany. Został kupiony przez Antoniego Kownackiego. Pod koniec XIX w. rozwinęło się szkolnictwo cerkiewne. Na początku XX w. kiedy wybuchła I wojna światowa Saki opustoszały. Mieszkańcy prze trzy lata byli w bieżeństwie. Po powrocie do domu rozpętała się epidemia tyfusu. W 1936 r. na wniosek mieszkańców grunty wsi  zostały skomasowane. Powstała zabudowa kolonijna.

W latach 1956 – 1981 wybudowano szkołę, świetlicę wiejską, powstało Kółko Rolnicze, OSP.

W 2001 r. Metropolita Sawa erygował Męski Dom Zakonny, który ma siedzibę w budynku po byłej szkole. W 2010 r. Dom Zakonny został podniesiony do rangi monasteru.

W 2014 r. w Sakach powstała Miodosytnia Podlaska, gdzie wytwarza się  szlachetny trunek – miód pitny. Na dzień dzisiejszy jeszcze istnieje w Sakach nazwisko Sakowski. Zachowała się cerkiew św. Dymitra z XVIII wieku. Remont cerkwi przeprowadzony w latach 2013-2016. Święta parafialne obchodzone są 19 sierpnia – Przemienienie Pańskie (Spasa), 8 listopada – Św. Dymitra Sołuńskiego patrona cerkwi.

Wieś Saki nadal zamieszkuje ludność wyznania katolickiego i prawosławnego. Katolicy należą do parafii w Kleszczelach.

Saki, to jeden z przystanków na „Rowerowym szlaku etnograficznym gminy Kleszczele”, który powstaje w 2016r., a tworzą go cztery sołectwa – Dasze, Dobrowoda, Saki, Toporki w ramach mikrodotacji otrzymanej z Fundacji „Polska Wieś 2000” im. Macieja Rataja, która realizuje Program Mikrodotacji w ramach Centrum Wdrażania Projektów przy Białowieskim Parku Narodowym.

Saki, 3 kwietnia 2016 r.

Brak możliwości komentowania